{"id":317,"date":"2006-12-15T05:56:07","date_gmt":"2006-12-15T05:56:07","guid":{"rendered":"http:\/\/beluru.wordpress.com\/2006\/12\/15\/raag-madhuvanti\/"},"modified":"2025-05-19T17:12:31","modified_gmt":"2025-05-19T11:42:31","slug":"raag-madhuvanti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/?p=317","title":{"rendered":"Raag Madhuvanti"},"content":{"rendered":"

ರಾಗ ಮಧುವಂತಿ <\/h2>\n


ಮಧುವಂತಿ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ರಾಗ. ಈ ರಾಗದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದವರು ವಿರಳ! ಮುಲ್ತಾನಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ     ರುಷಭ ಮತ್ತು ಧೈವತವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು, ಮಧುವಂತಿ ರಾಗವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹತ್ತು ಥಾಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹರಿಸಿದರೆ ಈ ರಾಗವು ಈ ಯಾವುದೇ ಥಾಟ್‌ನಲ್ಲೂ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಆರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ರಾಗದ ಚಲನೆಯು ಬಹುತೇಕ ಮುಲ್ತಾನಿ ರಾಗದ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಗುಣಿಜನ ತೋಡಿ   ತಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಗ ಎಂದು ಬಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಲೇಖಕ ಒಪ್ಪಲಾರ. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಮುಲ್ತಾನಿ ರಾಗದ ಒಂದು ಅಂಗ ಎಂದಷ್ಟೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಲೇಖಕನ ನಿಲುವು.  ಈ ರಾಗವನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂದಿದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ವ್ಯಂಕಟಮುಖಿಯವರು ಸೂಚಿಸಿದ ೭೩ ಥಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವತಿ ತಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಈ ಥಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಂಧಾರವು ಕೋಮಲ, ಮಧ್ಯಮವು ತೀವ್ರ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ. ಮಧುವಂತಿಯ ಆರೋಹದಲ್ಲಿ ರುಷಭ ಹಾಗೂ ಧೈವತಗಳು ವರ್ಜ್ಯ; ಅವರೋಹದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರರ ಜಾತಿ ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ.
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮವು ವಾದಿ ಸ್ವರ; ರಿಷಭವು ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರ. ಎಲ್ಲಾ ಪಂಡಿತರೂ ಪಂಚಮಕ್ಕೆ ವಾದಿಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದೇ ಆದ ಅಭಿಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಷಡ್ಜವು ಸಂವಾದಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಲೇಖಕನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ರುಷಭವೇ ಸಂವಾದಿ ಎನ್ನುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ವಾಂಗದಲ್ಲಿ ರುಷಭವೇ ಹೆಚಚು ಮಿಂಚುತ್ತದೆ. ರುಷಭದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಈ ರಾಗವು ಅರಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಷಡ್ಜವಂತೂ ಎಲ್ಲಾ ರಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇರಲೇಬೇಕಾದ ಸ್ವರ ತಾನೆ? ಹೀಗಾಗಿ ಷಡ್ಜಕ್ಕೆ ವಾದಿ ಅಥವಾ ಸಂವಾದಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವುದೇ ಆದರೆ ಉಳಿದ ಸ್ವರಗಳಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ!
ಈ ರಾಗವ&#3240
\n;&
\n#3277;ನು ಬೆಳಗಿನ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಯಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಹಾಡಬಹುದು. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ರಾತ್ರಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯ ಸಪ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಗದ ವಿಸ್ತಾರ  ಹೆಚ್ಚು. ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕೇವಲ ಕೋಮಲ ನಿಷಾದವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಎರಡೂ ನಿಷಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಧುವಂತಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನಿಷಾದವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಧೈವತ ಹಾಗೂ ಹಾಗೂ ರುಷಭದ ಪ್ರಯೋಗವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕರ್ಣಾನಂದಕರ. ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜ, ಗಂಧಾರ, ಪಂಚಮ ಹಾಗೂ ನಿಷಾದಗಳು ನ್ಯಾಸ ಸ್ವರಗಳು.  ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರುಷಭದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜದ ಕಣ ಹಾಗೂ ಗಂಧಾರದಲ್ಲಿ  ತೀವ್ರ ಮಧ್ಯಮದ ಕಣಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದೇ ಈ ರಾಗದ ಅರಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ.
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸ ಮ ಗ ಪ, ಗ ಮ ಪ,  ಸ ಮ ಗ , ಮ ಗ ಪ – ಈ ಬಗೆಯ ಸ್ವರಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮುಲ್ತಾನಿ ರಾಗದ ಭಾವವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗ ಸ ರೆ, ಮತ್ತು ಮ ಧ ಪ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶುದ್ಧ ರುಷಭ ಹಾಗೂ ಶುದ್ದ ಧೈವತವನ್ನು   ಬಳಸಿ ಮುಲ್ತಾನಿ ರಾಗದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಉತ್ತರಾಂಗದಲ್ಲಿ ಪ ನಿ ಸ, ಗ ಸ ರೆ ಸ, ನಿ ಸ ಧ ಪ, – ಈ ಬಗೆಯ ಸ್ವರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಪಟದೀಪ ರಾಗದ ಛಾಯೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ನಿ ಸ ಧ ಪ ಆದಮೇಲೆ ಧ ಮ ಪ ಸ್ವರಸಮೂಹವನ್ನು ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಲೇಬೇಕು: ಸ ಧವನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಪಂಚಮವನ್ನು  ಬಳಸಿ ಮ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಪಂಚಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸ ಧ  ಪ ಮ ಪ  ಹೀಗೆ.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ರಾಗ ಮಧುವಂತಿ<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6057,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-317","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-articles"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7003,"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/317\/revisions\/7003"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--4scekqbpyn4fbh2dwe.xn--2scrj9c\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}